Dziecko spędza za dużo czasu przed komputerem lub smartfonem – co zrobić w tej sytuacji?

Komputery i inne urządzenia cyfrowe na dobre zagościły  w naszym codziennym życiu i wiele osób nie wyobraża sobie bez nich funkcjonowania. To one towarzyszą nam podczas pracy, nauki, a nawet są sposobem spędzania wolnego czasu. Pozwalają nam na szybką komunikację z bliskimi, załatwianie wielu spraw urzędowych oraz rozwijanie własnych zainteresowań. Ale mogą również uzależniać, szczególnie gdy dziecko spędza wiele godzin przez monitorem komputera lub ekranem telefonu. Dlatego jak można temu zapobiec? I na co warto zwrócić uwagę, aby nie została przekroczona ta granica między zdroworozsądkowym korzystaniem z takich urządzeń a przesadą?

Dynamiczny rozwój technologii sprawił, że urządzenia mobilne i cyfrowe stały się nieodłącznym elementem współczesnej rzeczywistości. To za pomocą nich możemy zaoszczędzić czas podczas wykonywania takich czynności, które jeszcze do niedawna wiązały się np. z wizytami w urzędach. Dzięki  m.in. komputerom i smartfonom możemy zdalnie pracować, kształcić się, a także kontaktować się z najbliższymi, nawet jeżeli znajdują się na drugim końcu świata. Komputery i inne urządzenia cyfrowe towarzyszą nam wszędzie, zapewniając także rozrywkę w wolnym czasie. Jednakże to wiąże się również często z wielogodzinnym i częstym korzystaniem z multimediów, co także niesie ryzyko tzw. uzależnienia, które może dosięgnąć także tych najmłodszych.

Uzależnienie od korzystania z urządzeń cyfrowych i Internetu

Uzależnienie od Internetu, a więc także korzystania z komputera i innych urządzeń mobilnych jest poważnym problemem, który może dotknąć nawet najmłodszych użytkowników. Należy podkreślić, że komputer lub telefon same w sobie nie prowadzą do uzależnienia, ale to przez procesy psychiczne i emocjonalne zaczynamy tracić kontrolę nad korzystaniem z nich. A to z kolei wiąże się z coraz częstszym i dłuższym czasem ich użytkowania, co może wiązać się z zaniedbywaniem wielu innych sfer życia prywatnego. I choć wydaje się, że ten problem dotyka przede wszystkim nastolatków lub też dorosłych użytkowników, to jednak coraz więcej dzieci zaczyna zmagać się z uzależnieniem od multimediów. Co ważne, dzieci zazwyczaj nie są świadome niebezpieczeństw, wynikających z utraty kontroli nad tymi czynnościami, więc bardzo ważna jest czujność ze strony rodziców. A jakie sygnały, płynące z zachowania dziecka powinny wzbudzić nasz niepokój?

Czy to już uzależnienie? Niepokojące sygnały

Uzależnienie od komputera, Internetu i innych urządzań np. smartfona jest związane z objawami, które wymagają interwencji ze strony opiekunów dziecka. Do nich należy m.in. korzystanie z multimediów w sposób kompulsywny, czyli taki, który nie jest związany z nauką lub pracą. Dziecko zaczyna spędzać coraz dłuższe chwile przed ekranem, tracąc kontrolę nad czasem. Czynnościom tym towarzyszą zazwyczaj emocje związane z odczuwaną przyjemnością, ulgą, spełnieniem, satysfakcją. Codzienne zachowanie dziecka również może ulec zmianie, którym może towarzyszyć np. agresja, wahanie nastroju, apatia problemy z koncentracją uwagi. Innym sygnałem jest także zmiana charakteru relacji społecznych – dziecko może zacząć w dużej mierze ograniczać kontakty z rówieśnikami, a nawet rodziną. Często zaniedbaniu ulegają domowe i szkolne obowiązki, przez co dziecko zaczyna się gorzej uczyć, lub nawet decyduje się na porzucenie swoich zainteresowań.

Dlatego, jeżeli zauważymy niepokojące sygnały, które mogą świadczyć o problemie uzależnienia dziecka od komputera i Internetu, to warto poszukać pomocy u specjalistów, szczególnie, że leczenie jest podobne jak w przypadku leczenia od uzależnienia od np. alkoholu. Ale aby zapobiec pojawieniu się takich problemów, to warto wprowadzić domowe zasady korzystania z Internetu, komputera lub smartfona, które mogą pełnić także funkcję profilaktycznych działań.

Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i urządzeń cyfrowych

Zanim zaczniemy wprowadzać duże zmiany ze względu na nadmierne korzystanie przez dziecko z urządzeń cyfrowych i Internetu, to należy dokładnie sprawdzić poświęcony czas na wykonywane tych czynności. Może okazać się, że jednak dziecko nie spędza aż tak wielu godzin, jak nam się wydaje. Ważną kwestią jest również cel korzystania z multimediów, ponieważ są takie sytuacje np. nauka, odrabianie prac domowych, lub też rozwijanie własnych zainteresowań, że wymagają one użycia m.in. komputera i Internetu. Jednak, kiedy stwierdzimy, że jednak musimy wprowadzić zmiany, np. w wyniku zaobserwowania niepokojących sygnałów, to warto ustalić pewne zasady, związane z korzystaniem z multimediów.

Dobrym pomysłem jest porozmawianie z dzieckiem na ten temat i wspólne opracowanie reguł, dzięki czemu wzmacniamy w nim poczucie samodzielności i tworzymy więzi oparte na wzajemnym szacunku oraz zaufaniu. Można także zaproponować tzw. dzień bez komputera i Internetu, w którego czasie cała rodzina wspólnie spędza czas. Przy ustalaniu reguł warto skorzystać ze sprawdzonych zasad, takich jak zakaz korzystania ze smartfona lub komputera przy rodzinnych posiłkach, lub przed snem, ustalenie godzin używania multimediów, czy też w pierwszej kolejności wykonywanie przez dziecko zaplanowanych obowiązków. Ważna jest codzienna rutyna i trzymanie się ustalonych reguł, dzięki czemu dziecko ma poczucie stabilności i bezpieczeństwa.

Połączenie przyjemności z pożytecznym

Jak już wspomniano, istotną kwestią jest cel korzystania przez dziecko z urządzeń cyfrowych. Ciekawym pomysłem jest zachęcenie pociechy do połączenia rozrywki z edukacją, dzięki czemu nie będzie ono marnowało czasu na działania, które nie przynoszą pozytywnych efektów. Jeżeli widzimy, że dziecko uwielbia grać w gry komputerowe np. Minecraft, to możemy zaproponować naukę programowania w Minecraft, lub też zajęcia z programowania gier komputerowych. Może okazać się, że nasza pociecha stwierdzi, że jednak takie aktywności są o wiele lepsze, niż wielogodzinne granie w gry komputerowe. Oczywiście, należy także mieć pod kontrolą czas spędzania dziecka przed ekranem, ale możemy być pewni, że nie jest to bezproduktywne korzystanie z komputera.

Zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą zajęć programowania dla dzieci, w tym także programowania Minecraft. Naszą propozycję kierujemy do dzieci w różnym wieku i o zróżnicowanych stopniach umiejętności programistycznych.