Koncentracja uwagi u dziecka – jak ją wzmocnić?

Umiejętność koncentracji uwagi, a więc skupieniu swoich myśli na wykonywaniu danego zadania jest niezwykle istotna zarówno w procesie edukacji, jak i w codziennym życiu. W związku z tym problemy z koncentracją mają negatywny wpływ na nabywanie wiedzy i umiejętności związanych np. z rozwiązywaniem problemów. Zatem warto od najmłodszych lat wspierać dziecko w ćwiczeniach tej jednej z podstawowych prac mózgu. A w jaki sposób można to robić? Poprzez odpowiednie ćwiczenia i zajęcia!

Umiejętność koncentracji uwagi, a więc skupieniu swoich myśli na wykonywaniu danego zadania jest niezwykle istotna zarówno w procesie edukacji, jak i w codziennym życiu. W związku z tym problemy z koncentracją mają negatywny wpływ na nabywanie wiedzy i umiejętności związanych np. z rozwiązywaniem problemów. Zatem warto od najmłodszych lat wspierać dziecko w ćwiczeniach tej jednej z podstawowych prac mózgu. A w jaki sposób można to robić? Poprzez odpowiednie ćwiczenia i zajęcia!

Rozwój koncentracji uwagi u dzieci

Koncentracja uwagi jest umiejętnością, która rozwija się w sposób stopniowy. U najmłodszych dzieci ma ona charakter krótkotrwały i mimowolny, czyli wywoływana jest pod wpływem pojawienia się bodźców z otoczenia dziecka. Mogą to być np. głośne dźwięki,  nagły ruch, lub pojawienie się w polu widzenia dziecka kolorowej zabawki. Dopiero po 3 roku życia pojawia się koncentracja dowolna, umożliwiająca dziecku na wybiórcze dostrzeganie i kierowanie swojej uwagi. To dzięki niej w późniejszych latach dziecko będzie potrafiło na dłużej skupić się podczas wykonywanej czynności, czy też wysłuchać poleceń oraz wykonywać określone zadania. Jednakże należy podkreślić, że w przypadku osobistego zaangażowania dziecka, czyli pobudzenia jego ciekawości i zainteresowania daną czynnością, to czas trwania koncentracji uwagi znacznie wzrasta. Zazwyczaj w przypadku dzieci w wieku wczesnoszkolnym wynosi ok. 20 minut, zaś nastolatkowie potrafią skupić swoją uwagę nawet na 40 minut (ale pod warunkiem, że wykazują zainteresowanie danym zadaniem). Zatem co jest jedną z przyczyn takich różnic w czasie trwania skupienia uwagi u dzieci i młodzieży?

Motywacja wewnętrzna a skupienie uwagi

Jednym z ważnych czynników mających wpływ na jakość i czas trwania koncentracji uwagi u dzieci i młodzieży jest motywacja wewnętrzna. Jeżeli dziecko odczuwa chęć wykonania danej czynności, to czas trwania skupienia uwagi ulega wydłużeniu. Dlatego tak często dzieci podczas ulubionych zabaw np. rysowania lub układania klocków na dłużej koncentrują się, niż jest to w przypadku wykonywania zadanych w szkole prac domowych. Ponadto dziecko po osiągnięciu zamierzonego celu i zakończeniu wykonywania danej czynności odczuwa także satysfakcję, która stanowi niejako nagrodę za podjęty wysiłek. W związku z tym dobrym pomysłem jest zachęcanie dzieci do wykonywania danej czynności, w taki sposób, który pobudzi ciekawość, zainteresowanie oraz chęć przyjęcia aktywnej postawy.

Problemy z koncentracją uwagi – przyczyny

W obecnych czasach ilość bodźców odbieranych przez mózg dziecka jest bardzo duża, więc także również z tego powodu często pojawiają się problemy z koncentracją uwagi. Dlatego jeżeli zauważymy, że nasze dziecko ma kłopoty z wykonywaniem codziennych zadań, sprawia wrażenie mocno zamyślonego, lub też wyniki w nauce uległy znacznemu pogorszeniu, to warto sprawdzić, czy dziecko nie ma problemów z koncentracją uwagi. A jakie mogą być przyczyny tych trudności w tym zakresie? To przede wszystkim, jak już wspomniano powyżej, może to być słaba motywacja i niskie zainteresowanie określonymi tematami. Ponadto do innych przyczyn należą słabo rozwinięte umiejętności związane z pokonywaniem trudności, niesprzyjające otoczenie, a więc w którym występuje nadmierna ilość bodźców lub też problemy występujące w środowisku rodzinnym i szkolnym. Dobrym krokiem jest także zasięgnięcie porady u specjalistów, którzy mają możliwość zdiagnozowania problemów z koncentracją uwagi i zalecą odpowiednią terapię. Jednakże w domowych warunkach również możemy zadbać o wzmocnienie u dziecka koncentracji uwagi.

Sposoby na wzmocnienie koncentracji uwagi u dzieci

Do jednych ze sposobów koncentracji uwagi dzieci należą ćwiczenia, które mają pozytywny wpływ na jej jakość. W przypadku młodszych dzieci doskonale spisują się zabawki i gry wymagające skupienia uwagi, a więc proste zagadki, łamigłówki, labirynty, klocki, puzzle, czy też tory sensoryczne. U starszych dzieci i młodzieży koncentracja uwagi może być wzmacniania poprzez zachęcanie ich do takiej aktywności, która wymaga m.in. logicznego podejścia do rozwiązania problemów. Przykładem są zajęcia z programowania, które nie tylko przekazują wiedzę i umiejętności programistyczne, ale również są świetnym sposobem na ćwiczenie koncentracji uwagi. To podczas rozwiązywania łamigłówek programistycznych dziecko musi skupić się na zrozumieniu i opracowaniu najlepszej drogi, prowadzącej do rozwiązania postawionego przed nim problemu. Zatem warto podkreślić, że to podczas zajęć z programowania np. w Minecrafcie dzieci trenują również umiejętności związane ze skupieniem uwagi.

A o co należy jeszcze zadbać, aby wzmocnić koncentrację uwagi u dziecka?

Koncentracja uwagi może być także wzmacniania poprzez zadbanie o jakość odpoczynku i snu dziecka. Dostateczna ilość snu pozwala dziecku na bycie wypoczętym, dzięki czemu ma ono siły na skupienie swojej uwagi np. podczas lekcji. Ponadto dobrym podejściem jest to, aby dążyć do zbilansowania ilości godzin poświęconych na naukę i odpoczynek po szkole. Jeżeli dziecko uczęszcza na wiele dodatkowych zajęć, to może czuć się przeciążone i przemęczone. A w takiej sytuacji bardzo często pojawiają się problemy z koncentracją. Innym ważnym sposobem jest ruch na świeżym powietrzu, który pozwala na dotlenienie organizmu i lepszą pracę mózgu. To z kolei jest także związane ze zdrową, zbilansowaną dietą, dostarczającą odpowiednią dawkę witamin i składników mineralnych. Ważne jest także otoczenie dziecka, w którym nie ma tzw. rozpraszaczy uwagi. Do nich należy m.in. smartfon, dlatego podczas lekcji można zostawić smartfon  w innym pomieszczeniu. Dzięki temu dziecko może skupić na wykonaniu zadań, bez częstego sięgania po telefon. Warto także ograniczyć wielozadaniowość – lepiej, aby dziecko skupiło na wykonywaniu jednej czynności, niż kilku naraz.

Jak już wspomniano, koncentrację uwagi można wzmocnić poprzez zajęcia z programowania. W związku z tym zachęcamy do skorzystania z naszej oferty warsztatów i kursów programistycznych skierowanych do dzieci i młodzieży.